# Ασφάλεια και πρώτες βοήθειες

> Τι κάνεις πριν συμβεί κάτι, και τι μόλις συμβεί.

Μελέτη Περιβάλλοντος, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/environment/safety-and-first-aid

## Τι θα μάθεις

- Να αναγνωρίζεις τους συνηθισμένους κινδύνους στο σπίτι.
- Να ξέρεις τι κάνεις πρώτα σε μικρό τραύμα, κάψιμο ή αιμορραγία.
- Να καλείς σωστά βοήθεια, λέγοντας τις σωστές πληροφορίες.
- Να ξεχωρίζεις τι κάνεις μόνος σου από το τι χρειάζεται ενήλικα.

## Τα περισσότερα παιδικά ατυχήματα γίνονται στο σπίτι

Οι πιο συχνοί κίνδυνοι στο σπίτι είναι τέσσερις:

- **Φωτιά και κάψιμο**: κουζίνα, φούρνος, κατσαρόλες, κεριά.
- **Ηλεκτρισμός**: πρίζες, φθαρμένα καλώδια, συσκευές κοντά σε νερό.
- **Πτώση**: βρεγμένο πάτωμα, σκάλα, καρέκλα που τη χρησιμοποιείς για σκαμπό.
- **Δηλητηρίαση**: απορρυπαντικά και φάρμακα που δεν είναι κλειδωμένα.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Τι κάνεις πρώτα;*

> **Κλειδί**
>
> Σε κάθε περιστατικό, η σειρά είναι πάντα η ίδια:
>
> 1. **Ασφάλεια πρώτα** — απομακρύνσου από τον κίνδυνο. Ένας δεύτερος τραυματίας
>    δεν βοηθάει κανέναν.
> 2. **Φώναξε ενήλικα** — δυνατά και αμέσως.
> 3. **Κάλεσε βοήθεια** αν χρειάζεται.
>
> - $166$ ασθενοφόρο
> - $199$ πυροσβεστική
> - $100$ αστυνομία
> - $112$ για κάθε κίνδυνο

## Η πρώτη κίνηση

| Τι έγινε             | Τι κάνεις πρώτα                                                                      |
| -------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------ |
| Κάψιμο               | δροσερό τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον $20$ λεπτά — όχι πάγο, βούτυρο ή οδοντόκρεμα |
| Αίμα από πληγή       | πίεση με καθαρή γάζα ή πανί, χωρίς να τη σηκώνεις                                    |
| Χτύπημα που πρήζεται | παγοκύστη τυλιγμένη σε πετσέτα, όχι πάνω από $20$ λεπτά                              |
| Αίμα από τη μύτη     | σκύβεις **μπροστά** και πιέζεις το μαλακό μέρος της μύτης — ποτέ το κεφάλι πίσω      |

Και σε όλα, το λες αμέσως σε έναν ενήλικα.

## Πώς καλούμε βοήθεια

Στο τηλέφωνο  θα σε ρωτήσουν. Πες ήρεμα:

- **Πού** είσαι: διεύθυνση, όροφος, σημείο που ξεχωρίζει.
- **Τι** έγινε: έπεσε, κάηκε, δεν αναπνέει.
- **Ποιος** χτύπησε και τι ηλικία έχει.
- **Το όνομά σου** και ένα τηλέφωνο.

Και το πιο σημαντικό: **μην κλείσεις** πριν σου πουν ότι τελείωσαν. Μπορεί να
θέλουν κι άλλα στοιχεία ή να σου πουν **τι να κάνεις μέχρι να έρθει η βοήθεια**.

> **Πρόσεχε**
>
> Τρία πράγματα που δεν κάνουμε ποτέ:
>
> - Δεν βάζουμε **νερό σε φωτιά από λάδι ή από ηλεκτρική συσκευή**.
> - Δεν δίνουμε **φάρμακο** σε κανέναν, ούτε στον εαυτό μας, χωρίς ενήλικα.
> - Δεν μετακινούμε κάποιον που **έπεσε από ύψος** ή δεν απαντάει. Αυτό το
>   αποφασίζει ενήλικας ή το ασθενοφόρο.

## Το κουτί πρώτων βοηθειών

&#x20;Κάθε σπίτι χρειάζεται ένα, και καλό είναι να ξέρεις πού
βρίσκεται. Μέσα έχει γάζες, αυτοκόλλητα επιθέματα, αντισηπτικό, ελαστικό
επίδεσμο, ψαλίδι  και γάντια μιας χρήσης .

*Ένα ανοιχτό κουτί πρώτων βοηθειών. Οι γάζες είναι κλεισμένες σε σφραγισμένες συσκευασίες για να μένουν καθαρές. Δες και το φυλλάδιο με τις εικόνες: λέει τι κάνεις με το κάθε πράγμα.*

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Καίγεται λάδι στο τηγάνι. Τι κάνεις;

1. **Δεν** ρίχνεις νερό. Το νερό στο καυτό λάδι εκτοξεύει φλόγα προς τα πάνω.
2. Φωνάζεις αμέσως ενήλικα και απομακρύνεσαι από την κουζίνα.
3. Ο ενήλικας σβήνει το μάτι και σκεπάζει το τηγάνι με καπάκι: χωρίς αέρα, η φωτιά σβήνει.
4. Αν η φωτιά μεγαλώσει, βγαίνετε όλοι έξω και καλείτε το $199$ .
   Η φωτιά μεγαλώνει πολύ γρήγορα.

### Παράδειγμα 2: Ο φίλος σου έκοψε το χέρι του και τρέχει αίμα. Τι κάνεις;

1. Φωνάζεις ενήλικα αμέσως. Μέχρι να έρθει, ο φίλος σου πιέζει την πληγή με
   καθαρή γάζα ή πανί.
2. Αν η γάζα μουσκέψει, βάζει κι άλλη από πάνω. Δεν βγάζει τη γάζα για να δει
   πώς πάει — η πίεση πρέπει να είναι συνεχής.
3. Αν το αίμα δεν σταματάει, ο ενήλικας καλεί το $166$ .

## Ερωτήσεις

1. Καίγεται λάδι στο τηγάνι. Τι από αυτά δεν κάνουμε ποτέ;
   - Ρίχνουμε νερό στο τηγάνι
   - Φωνάζουμε ενήλικα
   - Ο ενήλικας σβήνει το μάτι
   - Απομακρυνόμαστε από την κουζίνα
2. Ακούμπησες κάτι καυτό. Ποια είναι η πρώτη σωστή κίνηση;
   - Δροσερό τρεχούμενο νερό, $20$ λεπτά
   - Πάγος κατευθείαν πάνω στο καμένο δέρμα
   - Οδοντόκρεμα ή λάδι
   - Τίποτα, γιατί το κάψιμο περνάει μόνο του
3. Τρέχει αίμα από μια πληγή. Τι κάνουμε μέχρι να έρθει ενήλικας;
   - Πιέζουμε με καθαρή γάζα ή πανί
   - Πλένουμε με σαπούνι μέσα στην πληγή
   - Σηκώνουμε τη γάζα κάθε λίγο για έλεγχο
   - Βάζουμε πάγο πάνω στην πληγή
4. Καλείς βοήθεια. Τι είναι το πιο σημαντικό να πεις;
   - Πού βρίσκεσαι και τι έγινε
   - Πόσων χρονών είσαι εσύ που τηλεφωνείς
   - Τι ώρα είναι
   - Ποιος φταίει
5. Ποια είναι η πρώτη σκέψη σε κάθε ατύχημα;
   - Η δική μου ασφάλεια
   - Να τραβήξω φωτογραφία
   - Να μετακινήσω αμέσως τον τραυματία
   - Να ψάξω ποιος φταίει
6. Ο φίλος σου πονάει το κεφάλι του. Του δίνεις ένα χάπι που βρήκες;
   - Όχι, ποτέ χωρίς ενήλικα
   - Ναι, αν είναι μικρό χάπι
   - Ναι, αν το παίρνει και η οικογένειά σου
   - Ναι, μισό χάπι
7. Τι πρέπει να υπάρχει σε ένα κουτί πρώτων βοηθειών;
   - Γάζες, επιθέματα και αντισηπτικό
   - Παυσίπονα για κάθε πόνο και πυρετό
   - Ένα μπουκάλι νερό
   - Μόνο ένα ψαλίδι

## Ασκήσεις

1. Ποιο τηλέφωνο καλούμε για την πυροσβεστική;
2. Καλείς το $166$ και λες πού είσαι και τι έγινε. Γιατί δεν κλείνεις το τηλέφωνο πριν σου πουν ότι τελείωσαν;
3. Η Αλεξάνδρα έκανε μια βόλτα στο σπίτι της και σημείωσε ό,τι της φάνηκε επικίνδυνο.

   Τι είδε η Αλεξάνδρα σε κάθε μέρος του σπιτιού.

   | Πού | Τι είδε |
   | --- | --- |
   | Κουζίνα | κατσαρόλα με το χερούλι να προεξέχει από την κουζίνα |
   | Μπάνιο | πιστολάκι μαλλιών στην πρίζα, δίπλα στον νιπτήρα |
   | Διάδρομος | βρεγμένο πάτωμα |
   | Κάτω από τον νεροχύτη | απορρυπαντικά σε ντουλάπι χωρίς κλειδαριά |

   α) Ποιο από αυτά είναι κίνδυνος από ηλεκτρισμό;
   β) Ποιο από αυτά είναι κίνδυνος δηλητηρίασης;
4. Είσαι με τον μικρό σου αδερφό στο σαλόνι. Ένα κερί πέφτει και πιάνει φωτιά σε ένα πανί. Κανένας ενήλικας δεν είναι στο δωμάτιο. Τι κάνεις, με τη σειρά;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/environment/safety-and-first-aid
