# Γραμμές, γωνίες και σχήματα

> Ευθεία, καμπύλη, γωνία — το λεξιλόγιο της γεωμετρίας.

Μαθηματικά, Β΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-2/math/lines-angles-shapes

## Τι θα μάθεις

- Να ξεχωρίζεις ευθεία, καμπύλη και τεθλασμένη γραμμή.
- Να αναγνωρίζεις την ορθή γωνία.
- Να μετράς πλευρές και κορυφές σε πολύγωνα.
- Να ονομάζεις τα σχήματα με βάση τον αριθμό των πλευρών.

## Τρία είδη γραμμής

- **Ευθεία**: πάει ίσια.
- **Καμπύλη**: στρίβει απαλά, σαν κύμα.
- **Τεθλασμένη**: ίσια κομμάτια που κάνουν γωνίες, σαν ζιγκ-ζαγκ.

> **Κλειδί**
>
> Κάθε σχήμα με ίσιες πλευρές είναι **κλειστή τεθλασμένη**: γυρίζει πίσω εκεί που ξεκίνησε.
>
> Αυτά τα σχήματα λέγονται **πολύγωνα**.

## Η γωνία

- Η γωνία του βιβλίου: **ορθή**.
- Η γωνία του παραθύρου: **ορθή**.

Γωνία έχεις όπου **συναντιούνται δύο γραμμές**. Ορθή είναι το «τετραγωνάκι».

Έλεγχος: βάλε πάνω της τη γωνία ενός χαρτιού. Ταιριάζει; Είναι ορθή.

> **Πρόσεχε**
>
> **Πλευρά** = η γραμμή. **Κορυφή** = το σημείο όπου συναντιούνται δύο πλευρές. Σε κάθε πολύγωνο είναι **όσες και οι πλευρές**.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Μέτρα πλευρές*

## Τα ονόματα μετράνε

- $3$ πλευρές: **τρί**γωνο
- $4$ πλευρές: **τετρά**πλευρο
- $5$ πλευρές: **πεντά**γωνο
- $6$ πλευρές: **εξά**γωνο

Το όνομα σου λέει πόσες πλευρές έχει.

- **Τετράγωνο**: $4$ ορθές γωνίες, $4$ **ίσες** πλευρές.
- **Ορθογώνιο**: $4$ ορθές γωνίες, ίσες μόνο οι **απέναντι** πλευρές.

> **Θυμήσου**
>
> Τετράγωνο και ορθογώνιο είναι κι αυτά **τετράπλευρα**, απλώς ειδικά.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Ένα σχήμα έχει 6 κορυφές. Πόσες πλευρές έχει;

1. Πλευρές = κορυφές.
2. $6$ πλευρές: **εξάγωνο** .

### Παράδειγμα 2: Πόσες ορθές γωνίες έχει ένα ορθογώνιο;

1. &#x20;$4$ κορυφές, και σε καθεμία **ορθή** γωνία.
2. $4$ ορθές γωνίες. Γι' αυτό λέγεται ορθο-γώνιο.

### Παράδειγμα 3: Τι είδους γραμμή είναι το περίγραμμα ενός τριγώνου;

1. &#x20;Τρία ίσια κομμάτια με γωνίες: **τεθλασμένη**.
2. Γυρίζει εκεί που ξεκίνησε: **κλειστή** τεθλασμένη, δηλαδή πολύγωνο.

## Ερωτήσεις

1. Ένα ζιγκ-ζαγκ είναι:
   - Ευθεία γραμμή
   - Τεθλασμένη γραμμή
   - Καμπύλη γραμμή
   - Κύκλος
2. Πού βρίσκεις σίγουρα ορθή γωνία;
   - Πάνω σε μια μπάλα {{ball}}
   - Στη γωνία ενός βιβλίου {{book}}
   - Στην άκρη ενός κύματος {{water}}
   - Στην άκρη ενός κύκλου {{circle}}
3. Πόσες κορυφές έχει ένα πεντάγωνο;
   - $5$
   - $4$
   - $10$
   - $6$
4. Ένα σχήμα έχει $4$ πλευρές. Τι είναι σίγουρα;
   - Τετράγωνο
   - Τετράπλευρο
   - Τρίγωνο
   - Ορθογώνιο
5. Τι είναι η **κορυφή** ενός σχήματος;
   - Η πλευρά που βρίσκεται πιο ψηλά
   - Το σημείο όπου συναντιούνται δύο πλευρές
   - Η πιο μεγάλη πλευρά του σχήματος
   - Το σημείο στο κέντρο του σχήματος
6. Τι είναι μια ευθεία γραμμή;
   - Γραμμή που δεν στρίβει πουθενά
   - Γραμμή που στρίβει απαλά
   - Γραμμή με πολλές γωνίες
   - Κάθε γραμμή που τραβάς με χάρακα
7. Πόσες πλευρές έχει το εξάγωνο;
   - $6$
   - $5$
   - $8$
   - $4$
8. Τι χρειάζεται για να σχηματιστεί γωνία;
   - Δύο γραμμές που ξεκινούν από το ίδιο σημείο
   - Δύο γραμμές που δεν συναντιούνται ποτέ
   - Μια καμπύλη γραμμή
   - Ένα σημείο μόνο του

## Ασκήσεις

1. Πόσες ορθές γωνίες έχει ένα τετράγωνο;
2. Πόσες κορυφές έχουν μαζί δύο τρίγωνα {{triangle}} {{triangle}} και ένα τετράγωνο {{square}};
3. Ο Άρης ζωγράφισε δύο ίδια σχήματα. Έχουν μαζί $12$ κορυφές. Πώς λέγεται το σχήμα;
4. Ένα τρίγωνο έχει μία ορθή γωνία. Μπορεί να έχει και δεύτερη;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-2/math/lines-angles-shapes
