# Τελεία, κόμμα, ερωτηματικό, θαυμαστικό

> Τα σημάδια που λένε πότε σταματάς και με ποια φωνή διαβάζεις.

Γλώσσα, Β΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-2/language/sentence-punctuation

## Τι θα μάθεις

- Να διαβάζεις δυνατά με τη φωνή που ζητάει η τελεία, το ερωτηματικό και το θαυμαστικό.
- Να βάζεις κόμμα ανάμεσα σε πράγματα που απαριθμείς, αλλά όχι πριν από το «και».
- Να χωρίζεις με κόμμα το όνομα του ανθρώπου που φωνάζεις.
- Να διαλέγεις το σωστό σημάδι στο τέλος, ακόμα κι όταν η πρόταση αρχίζει με «Τι».

## Τα σημάδια σού λένε πώς να διαβάσεις

&#x20; Ίδιες λέξεις, τρεις φωνές. Διάβασέ τες δυνατά!

- **Η γάτα έφαγε το ψάρι.** — **.** τελεία: η φωνή κατεβαίνει και σταματάς.
- **Η γάτα έφαγε το ψάρι;** — **;** ερωτηματικό: η φωνή ανεβαίνει. Περιμένεις απάντηση.
- **Η γάτα έφαγε το ψάρι!** — **!** θαυμαστικό: το λες δυνατά, με χαρά, έκπληξη ή φόβο.

## Το κόμμα: μια μικρή ανάσα

- **.** τελεία: σταματάς, όσο να πεις «ένα, δύο».
- **,** κόμμα: μικρή ανάσα, όσο να πεις «ένα».

Το **κόμμα** είναι μια τελεία με ουρίτσα, κάτω στη γραμμή. Μπαίνει **μέσα** στην πρόταση.

> **Κλειδί**
>
> Η **τελεία** λέει: «Σταμάτα. Η πρόταση τελείωσε.»
>
> Το **κόμμα** λέει: «Πάρε μια μικρή ανάσα. Η πρόταση συνεχίζει.»

## Όταν λες πολλά πράγματα στη σειρά

**Πήρα μήλα, αχλάδια, πορτοκάλια και μπανάνες.**

Ανάμεσα στα φρούτα βάζεις **κόμμα**. Πριν από το **και**, όχι.

> **Πρόσεχε**
>
> Λάθος: Πήρα μήλα, αχλάδια\*\*,\*\* και μπανάνες.
>
> Σωστό: **Πήρα μήλα, αχλάδια και μπανάνες.** Ή κόμμα ή «και», όχι και τα δύο.

## Όταν φωνάζεις κάποιον

- **Νίκο,** έλα να παίξουμε!
- Έλα να παίξουμε\*\*, Νίκο!\*\*

Το όνομα που φωνάζεις το χωρίζει ένα **κόμμα**, στην αρχή ή στο τέλος.

## Ερώτηση ή θαυμασμός;

- **Τι ώρα είναι;** Ρωτάς.
- **Τι ωραίο λουλούδι!** Θαυμάζεις.
- **Πόσο κοστίζει το παγωτό;** Ρωτάς.
- **Πόσο μεγάλο ψάρι!** Θαυμάζεις.

Όλες αρχίζουν με «Τι» ή «Πόσο». Περιμένεις απάντηση; Βάζεις **;** Αλλιώς **!**

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ποιο σημάδι στο τέλος;*

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Βάλε κόμματα και σημάδι στο τέλος: «Στο πάρτι ήρθαν η Ελένη ο Γιάννης η Μαρία και ο Νίκος»

1. Τέσσερα παιδιά στη σειρά. Κόμμα ανάμεσά τους, όχι πριν από το «και».
2. Λέει κάτι, άρα **τελεία**.

   **Στο πάρτι ήρθαν η Ελένη, ο Γιάννης, η Μαρία και ο Νίκος.**

### Παράδειγμα 2: Βάλε τα σημάδια: «Μαρία πού είναι η τσάντα σου»

1. Φωνάζεις τη Μαρία: **Μαρία,** Μετά τη ρωτάς, άρα **;**
2. &#x20;**Μαρία, πού είναι η τσάντα σου;**

*Διαδραστικό στη σελίδα: Βάλε τα σημάδια*

## Ερωτήσεις

1. Ποιο σημάδι είναι το κόμμα;
   - ,
   - .
   - ;
   - !
2. Ποια πρόταση έχει τα κόμματα σωστά; {{schoolBag}} {{pencil}}
   - Στην τσάντα έχω μολύβι, γόμα, ξύστρα και χάρακα.
   - Στην τσάντα έχω μολύβι, γόμα, ξύστρα, και χάρακα.
   - Στην τσάντα έχω μολύβι γόμα ξύστρα και χάρακα.
   - Στην τσάντα, έχω μολύβι γόμα ξύστρα και χάρακα.
3. «Ελένη έλα να παίξουμε!» Πού λείπει κόμμα;
   - Μετά το «Ελένη»
   - Μετά το «έλα»
   - Μετά το «να»
   - Πουθενά
4. Ποιο σημάδι θέλει στο τέλος; «Τι ωραία που ζωγραφίζεις»
   - !
   - ;
   - .
   - ,
5. Ποιο σημάδι θέλει στο τέλος; «Τι ώρα ξυπνάς το πρωί»
   - ;
   - !
   - .
   - ?
6. Πώς διαβάζεις μια πρόταση που τελειώνει με «;»
   - Η φωνή ανεβαίνει στο τέλος.
   - Η φωνή κατεβαίνει και σταματάς.
   - Φωνάζεις πολύ δυνατά.
   - Η φωνή δεν αλλάζει καθόλου.
7. Διαβάζεις δυνατά και βρίσκεις κόμμα. Τι κάνεις;
   - Παίρνω μια μικρή ανάσα και συνεχίζω.
   - Σταματάω, γιατί τελείωσε η πρόταση.
   - Ανεβάζω τη φωνή, σαν να ρωτάω.
   - Τίποτα, το προσπερνάω.
8. Ποια πρόταση είναι γραμμένη σωστά; {{icecream}}
   - Νίκο, θέλεις παγωτό;
   - Νίκο θέλεις παγωτό;
   - Νίκο, θέλεις παγωτό.
   - Νίκο, θέλεις, παγωτό;
9. Η γιαγιά φωνάζει τα παιδιά να έρθουν στο τραπέζι. Ποια πρόταση πρέπει να γράψει;
   - Ελάτε να φάμε, παιδιά!
   - Ελάτε να φάμε παιδιά!
   - Ελάτε να φάμε, παιδιά;
   - Ελάτε, να φάμε παιδιά!
10. Ο Πέτρος άφησε σημείωμα: «Μαμά πήγα στον κήπο. Πήρα την μπάλα, τη ρακέτα και το καπέλο.» Τι λείπει;
   - Ένα κόμμα μετά το «Μαμά»
   - Ένα κόμμα πριν από το «και»
   - Ένα ερωτηματικό στο τέλος
   - Τίποτα, είναι σωστό

## Ασκήσεις

1. Βάλε το σημάδι που λείπει στο τέλος: «Πού είναι το τετράδιό μου» {{notebook}}
2. Βάλε κόμματα όπου χρειάζεται: «Αγόρασα ψωμί γάλα αυγά και τυρί.» {{bread}} {{milk}} {{egg}} {{cheese}}
3. Γράψε σωστά, με κόμμα και σημάδι στο τέλος: «γιαγιά έλα να δεις το λουλούδι» {{flower}}
4. Βάλε όλα τα σημάδια: «μαμά στο πάρτι θα έρθουν η Άννα ο Πέτρος και η Ελένη»

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-2/language/sentence-punctuation
