Τελεία, κόμμα, ερωτηματικό, θαυμαστικό
Τα σημάδια που λένε πότε σταματάς και με ποια φωνή διαβάζεις.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να διαβάζεις δυνατά με τη φωνή που ζητάει η τελεία, το ερωτηματικό και το θαυμαστικό.
- Να βάζεις κόμμα ανάμεσα σε πράγματα που απαριθμείς, αλλά όχι πριν από το «και».
- Να χωρίζεις με κόμμα το όνομα του ανθρώπου που φωνάζεις.
- Να διαλέγεις το σωστό σημάδι στο τέλος, ακόμα κι όταν η πρόταση αρχίζει με «Τι».
Τα σημάδια σού λένε πώς να διαβάσεις
Τα σημάδια της πρότασης τα ξέρεις ήδη: την τελεία, το ερωτηματικό και το θαυμαστικό.
Κάθε σημάδι κάνει και μια δουλειά ακόμα. Σου λέει με ποια φωνή θα διαβάσεις.
Διάβασε δυνατά αυτές τις τρεις προτάσεις. Έχουν τις ίδιες λέξεις.
- Η γάτα έφαγε το ψάρι.
- Η γάτα έφαγε το ψάρι;
- Η γάτα έφαγε το ψάρι!
Άκουσες; Οι λέξεις είναι ίδιες. Η φωνή σου όμως άλλαξε τρεις φορές.
| Σημάδι | Όνομα | Πώς διαβάζεις |
|---|---|---|
| . | τελεία | Η φωνή σου κατεβαίνει και σταματάς. |
| ; | ερωτηματικό | Η φωνή σου ανεβαίνει στο τέλος, σαν να περιμένεις απάντηση. |
| ! | θαυμαστικό | Το λες δυνατά, με χαρά, με έκπληξη ή με φόβο. |
Το κόμμα: μια μικρή ανάσα
Υπάρχει και ένα τέταρτο σημάδι. Είναι το κόμμα: ,
Το κόμμα μοιάζει με μια τελεία που έχει ουρίτσα. Κάθεται κάτω, στη γραμμή.
Το κόμμα δεν τελειώνει την πρόταση. Μπαίνει μέσα της.
Στο κόμμα κάνεις μια μικρή ανάσα, όσο να πεις «ένα». Μετά συνεχίζεις.
Στην τελεία σταματάς πιο πολύ, όσο να πεις «ένα, δύο».
Όταν λες πολλά πράγματα στη σειρά
Η Άννα γύρισε από τη λαϊκή. Λέει:
Πήρα μήλα, αχλάδια, πορτοκάλια και μπανάνες.
Η Άννα λέει τέσσερα φρούτα, το ένα μετά το άλλο.
Ανάμεσα σε κάθε φρούτο βάζουμε κόμμα.
Πριν από το τελευταίο όμως υπάρχει το και. Εκεί δεν βάζουμε κόμμα. Το «και» κάνει ήδη τη δουλειά του.
Όταν φωνάζεις κάποιον
Ο Γιάννης βλέπει τον φίλο του στην αυλή. Του φωνάζει:
Νίκο, έλα να παίξουμε!
Το όνομα του Νίκου το χωρίζουμε με κόμμα από τα υπόλοιπα.
Το όνομα μπορεί να είναι και στο τέλος: Έλα να παίξουμε, Νίκο!
Και πάλι το χωρίζει ένα κόμμα.
Ερώτηση ή θαυμασμός;
Διάβασε αυτές τις δύο:
- Τι ώρα είναι;
- Τι ωραίο λουλούδι!
Και οι δύο αρχίζουν με «Τι». Μόνο η πρώτη όμως ρωτάει κάτι.
Στη δεύτερη δεν περιμένεις απάντηση. Απλώς σου άρεσε πολύ το λουλούδι. Γι' αυτό βάζεις θαυμαστικό.
Το ίδιο γίνεται και με το «Πόσο»:
- Πόσο κοστίζει το παγωτό; Ρωτάς.
- Πόσο μεγάλο ψάρι! Θαυμάζεις.
Πριν διαλέξεις σημάδι, διάβασε την πρόταση δυνατά. Περιμένεις απάντηση; Τότε είναι ερώτηση.
Ο Άκης δοκιμάζει
Διάβασε δυνατά κάθε πρόταση. Ρωτάει, λέει ή φωνάζει; Πάτα το σημάδι της.
Ας βάλουμε τα σημάδια μαζί
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Βάλε κόμματα και σημάδι στο τέλος: «Στο πάρτι ήρθαν η Ελένη ο Γιάννης η Μαρία και ο Νίκος»
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Βάλε τα σημάδια: «Μαρία πού είναι η τσάντα σου»
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Οι λέξεις ήρθαν χωρίς σημάδια. Φτιάξε την πρόταση με κόμματα, και διάλεξε το σωστό σημάδι στο τέλος.
Ασκήσεις
Τα κατάφερες;
- Να διαβάζεις δυνατά με τη φωνή που ζητάει η τελεία, το ερωτηματικό και το θαυμαστικό.
- Να βάζεις κόμμα ανάμεσα σε πράγματα που απαριθμείς, αλλά όχι πριν από το «και».
- Να χωρίζεις με κόμμα το όνομα του ανθρώπου που φωνάζεις.
- Να διαλέγεις το σωστό σημάδι στο τέλος, ακόμα κι όταν η πρόταση αρχίζει με «Τι».
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.