# ε ή αι;

> Ίδιος ήχος, δύο γραφές — και οι καταλήξεις που θέλουν πάντα αι.

Γλώσσα, Β΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-2/language/e-or-ai

## Τι θα μάθεις

- Να ξέρεις ότι ο ήχος «ε» γράφεται με ε ή με αι.
- Να γράφεις πάντα με αι τις καταλήξεις -μαι, -σαι, -ται, -νται: κάθομαι, κάθεσαι, κάθεται, κάθονται.
- Να ξεχωρίζεις το «εσείς γράφετε» (ε) από το «αυτό γράφεται» (αι).
- Να γράφεις με ε τα πολλά θηλυκά: οι γάτες, οι μπάλες.

## Ένας ήχος, δύο γραφές

- μ**έ**λι — με **ε**
- π**αι**δί — με **αι**

Ακούς τον ίδιο ήχο, «ε». Τον γράφεις όμως με δύο τρόπους.

- ν**ε**ρό
- κ**αι**ρός
- φ**ε**γγάρι
- σφ**αί**ρα

Αυτές τις μαθαίνεις λέξη λέξη. Σήμερα μαθαίνεις έναν **κανόνα**.

## Οι καταλήξεις που θέλουν αι

| Ποιος             | κάθομαι      | έρχομαι      | κοιμάμαι       |
| ----------------- | ------------ | ------------ | -------------- |
| εγώ               | κάθο**μαι**  | έρχο**μαι**  | κοιμά**μαι**   |
| εσύ               | κάθε**σαι**  | έρχε**σαι**  | κοιμά**σαι**   |
| αυτός, αυτή, αυτό | κάθε**ται**  | έρχε**ται**  | κοιμά**ται**   |
| αυτοί             | κάθο**νται** | έρχο**νται** | κοιμού**νται** |

Ακούς «ε». Γράφεις πάντα **αι**.

Με το **εμείς** και το **εσείς** γράφεις **ε**: καθόμαστ**ε**, κάθεστ**ε**.

> **Κλειδί**
>
> **-μαι**, **-σαι**, **-ται**, **-νται**: πάντα **αι**.
>
> Εγώ κάθομαι. Εσύ κάθεσαι. Αυτός κάθεται. Αυτοί κάθονται.

## Γράφετε ή γράφεται;

- **Εσείς** γράφετ**ε** στον πίνακα.
- Το γράμμα γράφετ**αι** με μολύβι.

Ακούγονται **ίδια**! Βάλε μπροστά **εσείς** ή **αυτό**.

> **Θυμήσου**
>
> **εσείς** → **-ετε**, με ε: εσείς παίζετε, εσείς κρύβετε.
>
> **αυτός** → **-εται**, με αι: αυτός κρύβεται, πώς λέγεται;

## Πότε το τέλος θέλει ε

- οι γάτ**ες**
- οι μπάλ**ες**

Τα πολλά θηλυκά σε **-ες** θέλουν **ε**. Και οι καραμέλ**ες** .

> **Πρόσεχε**
>
> Μη βάζεις **αι** σε κάθε «ε» στο τέλος. Το εσείς (τρέχ**ετε**) και το χτες (αγόρασ**ε**, έπαιξ**ε**) θέλουν **ε**.
>
> Το **και** και το **είναι** τα μαθαίνεις λέξη λέξη.

*Διαδραστικό στη σελίδα: ε ή αι;*

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Ποιο είναι σωστό: «Εσείς γράφετε» ή «Εσείς γράφεται»;

1. Μπροστά είναι το **εσείς**. Θέλει **-ετε**, με ε.
2. **Εσείς γράφετε.** Το «γράφεται» πάει με το αυτό: «Το γράμμα γράφεται.»

### Παράδειγμα 2: Συμπλήρωσε ε ή αι: «Η Άννα κοιμάτ\_ και οι γάτ\_ς παίζουν.»

1. Η Άννα είναι **αυτή**: κοιμά**ται**, με αι.&#x20;
2. Πολλές γάτες: γάτ**ες**, με ε.&#x20;

   **Η Άννα κοιμάται και οι γάτες παίζουν.**

*Διαδραστικό στη σελίδα: Το σωστό τέλος*

## Ερωτήσεις

1. Πώς γράφεται; «Ο σκύλος κάθετ… στο χαλί.» {{dog}}
   - κάθεται
   - κάθετε
   - κάθητε
   - καθεται
2. Ποια λέξη ταιριάζει; «Εσείς … στον πίνακα.»
   - γράφετε
   - γράφεται
   - γράφουν
   - γράφαιτε
3. Ποια κατάληξη γράφεται πάντα με αι;
   - -ται, όπως «κάθεται»
   - -ες, όπως «οι γάτες»
   - -ετε, όπως «εσείς παίζετε»
   - -με, όπως «εμείς παίζουμε»
4. Πώς γράφουμε πολλές γάτες; {{cat:3}}
   - οι γάτες
   - οι γάται
   - η γάτες
   - οι γάτα
5. «Πώς λέγετ… ο σκύλος σου;» Ποια λέξη ταιριάζει; {{dog}}
   - λέγεται
   - λέγετε
   - λέγονται
   - λέγητε
6. Ποια λέξη γράφεται με αι;
   - π…δί
   - μ…λι
   - ν…ρό
   - π…τρα
7. Βρες το λάθος: «Εσύ κάθεσε και εγώ έρχομαι.»
   - κάθεσε
   - έρχομαι
   - και
   - Εσύ
8. Ποια πρόταση είναι γραμμένη σωστά;
   - Εσείς παίζετε και αυτός κοιμάται.
   - Εσείς παίζεται και αυτός κοιμάται.
   - Εσείς παίζετε και αυτός κοιμάτε.
   - Εσείς παίζεται και αυτός κοιμάτε.
9. «Ο παππούς ξυρίζετ… κάθε πρωί.» Ποια λέξη ταιριάζει;
   - ξυρίζεται
   - ξυρίζετε
   - ξυρίζονται
   - ξυρίζεσαι
10. Μία λέξη είναι λάθος. Ποια; «Οι μπάλες είναι στην αυλή. Εσείς τρέχετε και η γάτα κάθεται στον τοίχο. Ο Νίκος ντύνετε για το σχολείο.»
   - ντύνετε
   - μπάλες
   - τρέχετε
   - κάθεται

## Ασκήσεις

1. Συμπλήρωσε ε ή αι: «Εγώ κάθομ_ στην καρέκλα.» {{chair}}
2. Γράψε το «η μπάλα» για πολλές μπάλες. {{ball}}
3. Συμπλήρωσε ε ή αι: «Εσείς τρέχετ_ και ο Γιάννης κρύβετ_.»
4. Γράψε μία πρόταση με το «γράφετε» και μία με το «γράφεται».

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-2/language/e-or-ai
