# Μικρό και μεγάλο: -άκι, -ίτσα, -ούλα

> Το σπιτάκι, η βαρκούλα: λέξεις που μικραίνουν.

Γλώσσα, Β΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-2/language/diminutives

## Τι θα μάθεις

- Να φτιάχνεις το μικρό μιας λέξης με -άκι, -ίτσα ή -ούλα.
- Να ξέρεις ότι οι λέξεις σε -άκι παίρνουν πάντα το άρθρο «το».
- Να γράφεις σωστά τις ουρίτσες: -άκι και -ίτσα με ι, -ούλα με ου.
- Να καταλαβαίνεις ότι το μικρό λέει μερικές φορές και αγάπη.

## Ένα σπίτι και ένα σπιτάκι

- το **σπίτι**: μεγάλο, για εσένα
- το **σπιτάκι**: μικρό, για τον σκύλο

σπίτ**ι** → σπιτ**άκι**. Η αρχή μένει ίδια, αλλάζει μόνο το τέλος.

Η μικρή λέξη λέγεται **υποκοριστικό**.

## Οι ουρίτσες που μικραίνουν

- το σπίτι → το σπιτ**άκι**
- το ψάρι → το ψαρ**άκι**
- το πουλί → το πουλ**άκι**
- η μπάλα → η μπαλ**ίτσα**
- η πόρτα → η πορτ**ίτσα**
- η καρδιά → η καρδ**ούλα**
- η βάρκα → η βαρκ**ούλα** ή η βαρκ**ίτσα**

Για λέξεις με **ο** υπάρχει και το **-άκος**: ο δρόμος → ο δρομ**άκος**.

> **Κλειδί**
>
> Το υποκοριστικό λέει **το ίδιο πράγμα**, πιο **μικρό**. Βαρκούλα ή βαρκίτσα: πάλι βάρκα είναι.
>
> Μερικές φορές λέει και **αγάπη**.  «Έλα, γατούλα μου!» Η γάτα δεν είναι μικρή, την αγαπάμε.

> **Θυμήσου**
>
> **-άκι** και **-ίτσα** με **ι**. **-ούλα** με **ου**.
>
> Ο τόνος πάει στην ουρίτσα: σπιτ**ά**κι, μπαλ**ί**τσα, βαρκ**ού**λα.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Φτιάξε το μικρό*

## Ποιο άρθρο;

- **ο** σκύλος → **το** σκυλ**άκι**
- **η** γάτα → **το** γατ**άκι**

> **Πρόσεχε**
>
> Το **-άκι** θέλει πάντα **το**. Όχι «ο σκυλάκι».
>
> Το **-ίτσα** και το **-ούλα** θέλουν **η**: η μπαλίτσα, η γατούλα.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ο, η ή το;*

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Φτιάξε το μικρό του «ο λύκος», με το άρθρο του.

1. &#x20;Κρατάς την αρχή: **λύκ-**. Βάζεις **-άκι**: λυκ**ά**κι.
2. Το -άκι θέλει **το**: **το λυκάκι**.

### Παράδειγμα 2: «Η Άννα κάθεται στη βαρκούλα της.» Ποια λέξη μίκρυνε; Από ποια βγαίνει;

1. &#x20;**βαρκ-ούλα**: έχει ουρίτσα. Η «Άννα» είναι όνομα, δεν έχει.
2. Βγάζεις το -ούλα: βγαίνει από το **η βάρκα**.

## Και το ανάποδο

&#x20;το πόδι → η ποδ**άρα**: ένα πολύ μεγάλο πόδι.

«Τι φων**άρα**!» λες για μια πολύ δυνατή φωνή. Αυτές οι λέξεις λέγονται **μεγεθυντικά**.

## Ερωτήσεις

1. Πώς λέμε ένα μικρό σπίτι; {{house}}
   - το σπιτάκι
   - το σπιτίτσα
   - η σπιταρόνα
   - το σπιτικό
2. Ποια λέξη είναι υποκοριστικό, δηλαδή λέει κάτι μικρό;
   - η κουκλίτσα
   - η κούκλα
   - η φωνάρα
   - η θάλασσα
3. Ο σκύλος έχει «ο». Ποιο άρθρο θέλει το «σκυλάκι»; {{dog}}
   - το
   - ο
   - η
   - οι
4. Πώς γράφεται σωστά η μικρή βάρκα; {{boat}}
   - η βαρκούλα
   - η βαρκόλα
   - η βαρκούλλα
   - η βαρκόυλα
5. Ποιο είναι το μικρό της λέξης «ο δρόμος»;
   - ο δρομάκος
   - η δρομούλα
   - ο δρόμακος
   - οι δρόμοι
6. Η γιαγιά λέει στη Μαρία: «Έλα, καρδούλα μου!» Τι θέλει να πει;
   - Ότι την αγαπάει πολύ.
   - Ότι η καρδιά της Μαρίας είναι μικρή.
   - Ότι θα της χαρίσει μια καρδιά.
   - Ότι η Μαρία είναι άρρωστη.
7. Ποιο υποκοριστικό δεν παίρνει το άρθρο «το»;
   - μπαλίτσα
   - ψαράκι
   - παιδάκι
   - λουλουδάκι
8. Ποια λέξη κάνει κάτι μεγαλύτερο, όχι μικρότερο;
   - η ποδάρα
   - η πορτούλα
   - το πουλάκι
   - η κουκλίτσα
9. Ο Γιάννης έχει ένα μικρό αυτοκίνητο για παιχνίδι. {{car}} Πώς το λέμε;
   - το αυτοκινητάκι
   - η αυτοκινητίτσα
   - το αυτοκινητάκη
   - ο αυτοκινητάκος
10. Μία λέξη είναι λάθος. Ποια; «Στο κηπάκι μας μένει ένας ποντικός. Κάθε βράδυ ο ποντικάκι βγαίνει και τρώει ένα κομματάκι τυρί.»
   - ο ποντικάκι
   - ένας ποντικός
   - στο κηπάκι
   - ένα κομματάκι

## Ασκήσεις

1. Γράψε το μικρό με -άκι: το ψάρι {{fish}} → …
2. Βάλε το άρθρο που λείπει: … γατάκι, … κουκλίτσα, … δρομάκος.
3. Γράψε δύο μικρά για τη λέξη «η φωνή»: ένα με -ούλα και ένα με -ίτσα.
4. Ξαναγράψε την πρόταση με υποκοριστικά: «Το παιδί κρατάει ένα λουλούδι.» {{girl}} {{flower}}

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-2/language/diminutives
