Μικρό και μεγάλο: -άκι, -ίτσα, -ούλα
Το σπιτάκι, η βαρκούλα: λέξεις που μικραίνουν.
15 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να φτιάχνεις το μικρό μιας λέξης με -άκι, -ίτσα ή -ούλα.
- Να ξέρεις ότι οι λέξεις σε -άκι παίρνουν πάντα το άρθρο «το».
- Να γράφεις σωστά τις ουρίτσες: -άκι και -ίτσα με ι, -ούλα με ου.
- Να καταλαβαίνεις ότι το μικρό λέει μερικές φορές και αγάπη.
Ένα σπίτι και ένα σπιτάκι
Στον δρόμο σου υπάρχει ένα μεγάλο σπίτι.
Στην αυλή του υπάρχει ένα μικρό, για τον σκύλο. Το λέμε σπιτάκι.
Πες τις δύο λέξεις δυνατά: «σπίτι», «σπιτάκι».
Η αρχή μένει ίδια. Αλλάζει μόνο το τέλος: σπίτι → σπιτάκι.
Το σπιτάκι είναι κι αυτό σπίτι. Είναι απλώς μικρό.
Οι λέξεις που μικραίνουν λέγονται υποκοριστικά.
Οι ουρίτσες που μικραίνουν
Στο τέλος της λέξης μπαίνει μια ουρίτσα. Οι πιο συχνές είναι τρεις.
| Μεγάλο | Μικρό | Ουρίτσα |
|---|---|---|
| το σπίτι | το σπιτάκι | -άκι |
| το ψάρι | το ψαράκι | -άκι |
| το πουλί | το πουλάκι | -άκι |
| η μπάλα | η μπαλίτσα | -ίτσα |
| η κούκλα | η κουκλίτσα | -ίτσα |
| η βάρκα | η βαρκούλα ή η βαρκίτσα | -ούλα, -ίτσα |
| η καρδιά | η καρδούλα | -ούλα |
Υπάρχει και μία ουρίτσα για λέξεις με ο: ο δρόμος → ο δρομάκος.
Ο Άκης δοκιμάζει
Φτιάξε το μικρό, συλλαβή τη συλλαβή. Πρόσεξε το ι και το ου!
Διάβασε κάθε μικρή λέξη. Κοίτα την ουρίτσα της και πάτα το άρθρο.
Ας το φτιάξουμε μαζί
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Φτιάξε το μικρό της λέξης «ο κήπος», με το άρθρο του.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Η Ελένη διαβάζει: «Η Άννα κάθεται στη βαρκούλα της.» Ποια λέξη μίκρυνε, και από ποια λέξη βγαίνει;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Και το ανάποδο
Μια λέξη μπορεί και να μεγαλώσει. Λέμε «τι φωνάρα!» για μια πολύ δυνατή φωνή.
Αυτές οι λέξεις λέγονται μεγεθυντικά: η φωνάρα, η ποδάρα.
Ασκήσεις
Τα κατάφερες;
- Να φτιάχνεις το μικρό μιας λέξης με -άκι, -ίτσα ή -ούλα.
- Να ξέρεις ότι οι λέξεις σε -άκι παίρνουν πάντα το άρθρο «το».
- Να γράφεις σωστά τις ουρίτσες: -άκι και -ίτσα με ι, -ούλα με ου.
- Να καταλαβαίνεις ότι το μικρό λέει μερικές φορές και αγάπη.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.