# Θέση και κατεύθυνση

> Πάνω, κάτω, δεξιά, αριστερά: ο πρώτος χάρτης του χώρου.

Μαθηματικά, Α΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-1/math/position-direction

## Τι θα μάθεις

- Να χρησιμοποιείς τις λέξεις πάνω, κάτω, δεξιά, αριστερά, μπροστά, πίσω.
- Να περιγράφεις πού είναι κάτι σε σχέση με κάτι άλλο.
- Να δίνεις και να ακολουθείς οδηγίες διαδρομής.
- Να καταλαβαίνεις ότι η θέση εξαρτάται από το πού κοιτάς.

## Πού είναι;

«Η μπάλα είναι κάτω.» Κάτω από τι;

«Κάτω **από το θρανίο**.» Θέλεις πάντα και κάτι **άλλο** για να συγκρίνεις.

> **Κλειδί**
>
> Οι λέξεις της θέσης πάνε σε **ζευγάρια**.
>
> - πάνω ↔ κάτω
> - δεξιά ↔ αριστερά
>
> μπροστά ↔ πίσω · μέσα ↔ έξω · κοντά ↔ μακριά

## Κούνα τον κύκλο

&#x20;Το σπίτι μένει. Ο κύκλος κουνιέται.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Πού είναι σε σχέση με το σπίτι;*

Κάποιες φορές χρειάζεσαι **δύο λέξεις**.

## Δεξιά και αριστερά αλλάζουν

Στάσου απέναντι σε έναν φίλο. Το **δικό του** δεξί χέρι είναι στη **δική σου** αριστερή μεριά!

> **Πρόσεχε**
>
> Δεξιά και αριστερά αλλάζουν με το **πού κοιτάς**. Το πάνω είναι πάντα προς τον ουρανό.

## Οδηγίες διαδρομής

Δύο βήματα μπροστά. Στρίψε δεξιά. Τρία βήματα μπροστά.

> **Θυμήσου**
>
> Με στροφή, η **σειρά** μετράει. «Στρίψε, μετά βήμα» σε βγάζει αλλού από «βήμα, μετά στρίψε».

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Το βιβλίο είναι πάνω στο τραπέζι. Πού είναι το τραπέζι σε σχέση με το βιβλίο;

1. &#x20;**πάνω**  · το ζευγάρι του: **κάτω**&#x20;
2. Το τραπέζι είναι **κάτω** από το βιβλίο.

### Παράδειγμα 2: Ο κύκλος ξεκινάει κάτω αριστερά. Πάει 2 βήματα δεξιά και 1 πάνω. Πού είναι σε σχέση με το σπίτι;

1.
2. Ακριβώς **κάτω από το σπίτι**. Δοκίμασέ το στο πλέγμα!

## Ερωτήσεις

1. Ποια λέξη είναι το αντίθετο του «κάτω»;
   - Πάνω
   - Δεξιά
   - Μέσα
   - Κοντά
2. Η γάτα {{cat}} είναι **κάτω από** την καρέκλα. Πού είναι η καρέκλα σε σχέση με τη γάτα;
   - Πάνω από τη γάτα
   - Κάτω από τη γάτα
   - Δίπλα στη γάτα
   - Μακριά από τη γάτα
3. Ο κύκλος είναι μια σειρά πιο πάνω και δύο στήλες πιο δεξιά από το σπίτι. Πώς το λέμε;
   - Μόνο πάνω
   - Πάνω και δεξιά
   - Κάτω και αριστερά
   - Πάνω στο σπίτι
4. Στέκεσαι απέναντι από τον φίλο σου. Αυτός σηκώνει το **δεξί** του χέρι. Από ποια πλευρά το βλέπεις;
   - Από τη δεξιά σου
   - Από την αριστερή σου
   - Από πάνω
   - Δεν φαίνεται
5. Ένας κύκλος πάει «δύο δεξιά, μετά ένα πάνω». Ένας άλλος πάει «ένα πάνω, μετά δύο δεξιά». Ξεκινούν από το ίδιο σημείο. Πού καταλήγουν;
   - Στο ίδιο τετραγωνάκι
   - Ο πρώτος πιο δεξιά
   - Ο δεύτερος πιο πάνω
   - Δεν μπορούμε να ξέρουμε
6. Η λάμπα είναι **πάνω από** το τραπέζι. Πού είναι το τραπέζι;
   - Κάτω από τη λάμπα
   - Πάνω από τη λάμπα
   - Δίπλα στη λάμπα
   - Δεν μπορούμε να ξέρουμε
7. Ο σκύλος {{dog}} είναι δύο τετράγωνα αριστερά και ένα κάτω από το σπίτι {{house}}. Ποια οδηγία σε πάει από τον σκύλο στο σπίτι;
   - Δύο δεξιά και ένα πάνω
   - Δύο αριστερά και ένα κάτω
   - Ένα δεξιά και δύο πάνω
   - Δύο πάνω και ένα δεξιά
8. Στη σειρά, μπροστά σου είναι ο Νίκος και πίσω σου η Άννα. Ποιος είναι πιο κοντά στην αρχή της σειράς;
   - Ο Νίκος
   - Η Άννα
   - Εσύ
   - Δεν φαίνεται

## Ασκήσεις

1. Ποια λέξη είναι το αντίθετο του «μπροστά»;
2. Στο ράφι, η μπάλα {{ball}} είναι αριστερά από το βιβλίο. Το βιβλίο είναι αριστερά από το αυτοκινητάκι {{car}}. Ποιο είναι πιο δεξιά από όλα;
3. Ο κύκλος ξεκινά από το σπίτι. Πάει $3$ βήματα δεξιά, $2$ πάνω, $1$ αριστερά και $2$ κάτω. Πού βρίσκεται τώρα, σε σχέση με το σπίτι;
4. Στέκεσαι απέναντι από τη φίλη σου και εκείνη δείχνει προς τα δεξιά της. Προς ποια πλευρά δείχνει για σένα;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-1/math/position-direction
