# Συλλαβές και τόνος

> Χτυπάς παλαμάκια τη λέξη, και βρίσκεις πού ακούγεται πιο δυνατά.

Γλώσσα, Α΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-1/language/syllables-and-stress

## Τι θα μάθεις

- Να χωρίζεις μια λέξη σε συλλαβές, χτυπώντας παλαμάκια.
- Να βρίσκεις τη συλλαβή που ακούγεται πιο δυνατά.
- Να βάζεις τον τόνο στο φωνήεν αυτής της συλλαβής.
- Να ξέρεις ότι οι λέξεις με μία συλλαβή συνήθως δεν παίρνουν τόνο.

## Χτυπάμε παλαμάκια

&#x20;**μή** 👏 **λο** 👏

Δύο παλαμάκια, δύο κομματάκια. Κάθε κομματάκι είναι μια **συλλαβή**.

- ψά-ρι 👏👏
- μπα-λό-νι 👏👏👏
- κα-ρα-μέ-λα 👏👏👏👏
- αυ-το-κί-νη-το 👏👏👏👏👏

## Κάθε συλλαβή έχει φωνήεν

ψ**ά** · ρ**ι** · μπ**α** · λ**ό** · ν**ι**

Κάθε συλλαβή έχει ένα **φωνήεν**.

- **που**-λί 👏👏
- **λου**-**λού**-δι 👏👏👏

> **Θυμήσου**
>
> **ου, αι, ει, οι, αυ, ευ**: δύο γράμματα, **ένας** ήχος. Μένουν στην ίδια συλλαβή: **παι**-δί 👏👏.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Πόσες συλλαβές;*

## Μία συλλαβή ακούγεται πιο δυνατά

&#x20;πα-**ΤΑ**-τα

Πες το σαν να φωνάζεις. Η μεσαία ακούγεται πιο δυνατά. Εκεί μπαίνει ο **τόνος**: πατ**ά**τα.

> **Κλειδί**
>
> Ο τόνος μπαίνει στη **δυνατή** συλλαβή, πάνω στο **φωνήεν** της.
>
> &#x20;**μή**-λο ·  πα-**τά**-τα · ου-ρα-**νός**

*Διαδραστικό στη σελίδα: Πού ακούγεται πιο δυνατά;*

## Πού κάθεται ο τόνος

- λουλ**ού**δι: στο **δεύτερο** γράμμα του ζευγαριού
- **Ή**λιος, **Ά**ννα: **μπροστά** από το κεφαλαίο
- γάτα **και** ψάρι
- **με** την μπάλα

Μία συλλαβή, **κανένας** τόνος: **το**, **και**, **με**, **να**.

> **Πρόσεχε**
>
> Όχι «λουλόυδι». Γράφεις **λουλούδι**.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Πού μπαίνει ο τόνος στη λέξη «λουλουδι»;

1. &#x20;**λου** 👏 **λου** 👏 **δι** 👏
2. λου-**ΛΟΥ**-δι. Η μεσαία ακούγεται πιο δυνατά.
3. Έχει **ου**. Ο τόνος πάει στο δεύτερο γράμμα: **λουλούδι**.

### Παράδειγμα 2: Η Ελένη γράφει «Η γάτα και το ψάρι». Γιατί το «και» και το «το» δεν έχουν τόνο;

1. &#x20;**γά**-τα 👏👏 · **και** 👏 · **το** 👏 ·  **ψά**-ρι 👏👏
2. Το **και** και το **το** έχουν μία συλλαβή. Δεν έχουν άλλη για να συγκριθούν, άρα δεν παίρνουν τόνο.

## Ερωτήσεις

1. Πόσες συλλαβές έχει η λέξη «μπαλόνι»; {{balloon}}
   - Τρεις
   - Δύο
   - Τέσσερις
   - Εφτά
2. Πόσες συλλαβές έχει η λέξη «πουλί»; {{bird}}
   - Δύο
   - Τρεις
   - Μία
   - Πέντε
3. Ποια συλλαβή ακούγεται πιο δυνατά στη λέξη «γάτα»; {{cat}}
   - γά
   - τα
   - Και οι δύο το ίδιο
   - Καμία
4. Ποια λέξη έχει τον τόνο στη σωστή θέση;
   - λουλούδι
   - λουλόυδι
   - λούλουδι
   - λουλουδί
5. Ποια λέξη γράφεται χωρίς τόνο;
   - και
   - μήλο
   - ψάρι
   - δέντρο
6. Ποιο όνομα είναι γραμμένο σωστά;
   - Άννα
   - Αννα
   - Αννά
   - άννα
7. Πάνω σε ποιο γράμμα κάθεται ο τόνος στη λέξη «ψάρι»; {{fish}}
   - α
   - ψ
   - ρ
   - ι
8. Πόσες συλλαβές έχει η λέξη «αυτοκίνητο»; {{car}}
   - Πέντε
   - Έξι
   - Τέσσερις
   - Δέκα
9. Η λέξη «πότε» ρωτάει για τον χρόνο: «Πότε έρχεσαι;». Αν ο τόνος πάει στο τέλος, «ποτέ», τι γίνεται;
   - Γίνεται άλλη λέξη, με άλλο νόημα
   - Τίποτα, ο τόνος είναι μόνο στολίδι
   - Η λέξη αποκτά μία συλλαβή ακόμα
   - Γίνεται λάθος, γιατί ο τόνος μπαίνει πάντα στην αρχή
10. Η Ελένη έγραψε: «Η Όλγα τρώει ενα μήλο και μια πατάτα.» Ποια λέξη έχει λάθος;
   - ενα
   - μια
   - Όλγα
   - και

## Ασκήσεις

1. Χτύπα παλαμάκια τη λέξη «λεμόνι». Πόσες συλλαβές έχει; {{lemon}}
2. Βάλε τον τόνο που λείπει: ποτηρι {{waterGlass}}
3. Χώρισε τη λέξη «παιδάκι» σε συλλαβές. Ποια ακούγεται πιο δυνατά;
4. Βάλε τόνους μόνο όπου χρειάζονται: «το παπουτσι και η καλτσα»

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-1/language/syllables-and-stress
