# Φ, Χ, Β

> Φως, χιόνι, βάρκα: γράμματα που φυσάνε.

Γλώσσα, Α΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-1/language/letters-f-x-v

## Τι θα μάθεις

- Να αναγνωρίζεις τα γράμματα φ, χ, β, κεφαλαία και μικρά.
- Να ξεχωρίζεις το φ από το β: το β βουίζει, το φ μόνο φυσάει.
- Να μην μπερδεύεις το φ με το θ όταν τα γράφεις.
- Να διαβάζεις λέξεις όπως «φως», «χιόνι» και «βάρκα».

## Τρία γράμματα που φυσάνε

- **Φ φ** · «φφφφ» · **φ**ύλλο
- **Χ χ** · «χχχχ» · **χ**ιόνι
- **Β β** · «ββββ» · **β**άρκα

Για **φ** και **β**: πάνω δόντια στο κάτω χείλος. Για **χ**: ο αέρας περνάει πίσω, εκεί που λες το γ.

> **Θυμήσου**
>
> **Φ**: κυκλάκι με ραβδάκι από πάνω ως κάτω. **Χ**: σταυρός. Το μικρό **χ** κατεβαίνει λίγο.
>
> Το μικρό **β** είναι ψηλό, με δύο κοιλίτσες. Το **Β** λέει πάντα «ββββ».

## Κρατάνε, αλλά είναι σύμφωνα

Κρατάνε όσο θέλεις. Θέλουν όμως φωνήεν για να κάνουν συλλαβή.

|       | α  | ο  | ε  | ι  |
| ----- | -- | -- | -- | -- |
| **φ** | φα | φο | φε | φι |
| **χ** | χα | χο | χε | χι |
| **β** | βα | βο | βε | βι |

- **χα**ρά: το χ σκληρό
- **χέ**ρι: πριν από «ε», «ι» πιο μαλακό, όπως το γ

## Ένα φυσάει, ένα βουίζει

> **Κλειδί**
>
> &#x20;«φφφφ»: ο λαιμός μένει **ήσυχος**. «ββββ»: ο λαιμός **τρέμει**.
>
> | Μόνο φυσάει | Βουίζει |
> | ----------- | ------- |
> | **φ**       | **β**   |
> | **θ**       | **δ**   |
> | **χ**       | **γ**   |
>
> Ίδιο στόμα, άλλη φωνή.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Φυσάει ή βουίζει;*

> **Πρόσεχε**
>
> **θ**: η γραμμή πάει ίσια, μέσα. **φ**: πάει όρθια και βγαίνει έξω.
>
> «θίλος» δεν είναι λέξη. Γράφεις **φίλος**.

## Πολλές καινούργιες λέξεις

- **φως** · φως
- **φίλος** · φί-λος
- **χέρι** · χέ-ρι
- **χιόνι** · χιό-νι
- **βάρκα** · βάρ-κα
- **βροχή** · βρο-χή
- **βιβλίο** · βι-βλί-ο
- **χαμόγελο** · χα-μό-γε-λο

*Διαδραστικό στη σελίδα: Φτιάξε τη λέξη*

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Διάβασε: βροχή

1. &#x20;**βρο** · **χή**. Το χ πριν από το η: μαλακό.
2. **βρο-ΧΗ**: **βροχή**.

### Παράδειγμα 2: «φίλος»: με φ ή με β;

1. &#x20;φ…ίλος. Ο λαιμός μένει ήσυχος.
2. Μόνο φυσάει: **φ**. Γράφουμε **φίλος**, με **ς** στο τέλος.

## Ερωτήσεις

1. Ποιο είναι το μικρό του Φ;
   - φ
   - θ
   - β
   - ο
2. Με ποιο γράμμα αρχίζει η λέξη «φύλλο»; {{leaf}}
   - φ
   - β
   - θ
   - π
3. Τα πάνω δόντια ακουμπάνε στο κάτω χείλος και μόνο φυσάς. Ποιο γράμμα λες;
   - φ
   - β
   - θ
   - χ
4. Ποια λέξη γράφει «χέρι»; {{hand}}
   - χέρι
   - κέρι
   - χέλι
   - γέρι
5. Τι ακούς όταν ενώσεις το β με το ο;
   - βο
   - φο
   - οβ
   - βα
6. Πόσες συλλαβές έχει η λέξη «χαμόγελο»; {{smile}}
   - 4
   - 3
   - 5
   - 8
7. Βάλε τα δάχτυλα στον λαιμό σου και πες τα. Σε ποιο γράμμα τρέμει ο λαιμός;
   - β
   - φ
   - χ
   - θ
8. Ποια λέξη αρχίζει από χ;
   - χαρά
   - γάτα
   - καλά
   - φάρος
9. Βρες το λάθος: «Το βράδυ ο φίλος μου κι εγώ ζεσταίνουμε τα χέρια μας στη βωτιά.» Ποια λέξη έχει λάθος γράμμα;
   - βωτιά
   - βράδυ
   - φίλος
   - χέρια
10. Πες «βάρος». Τώρα κράτα το στόμα ίδιο στην αρχή, αλλά μόνο φύσα, χωρίς να τρέμει ο λαιμός. Ποια λέξη βγαίνει;
   - φάρος
   - θάρος
   - πάρος
   - βάρος

## Ασκήσεις

1. Ποιο γράμμα ακούς στην αρχή της λέξης «βάρκα»; {{boat}}
2. Ποιο γράμμα λείπει; _ιόνι {{snowflake}}
3. Χώρισε τη λέξη «βιβλίο» σε συλλαβές. {{book}}
4. Βάλε τις συλλαβές στη σωστή σειρά και φτιάξε λέξη: βι, ρά, κα.

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-1/language/letters-f-x-v
