# Ο χρόνος και ο ήλιος

> Η ιστορία της οικογένειάς σου, πώς μετράμε τον χρόνο, και γιατί έχουμε μέρα και νύχτα.

Μελέτη Περιβάλλοντος, Α΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-1/environment/time-and-the-sun

## Τι θα μάθεις

- Να λες πώς άλλαξες από μωρό ως σήμερα, και ότι και η οικογένειά σου έχει ιστορία.
- Να ξέρεις πώς μετράμε τον χρόνο: μέρα, εβδομάδα, μήνας, χρόνος.
- Να λες ότι ο ήλιος βγαίνει στην ανατολή και δύει στη δύση.
- Να εξηγείς με απλά λόγια γιατί έχουμε μέρα και νύχτα.
- Να λες τι μας δίνει ο ήλιος και πώς προστατεύεσαι από αυτόν.

## Η δική μου ιστορία

- Όταν γεννήθηκες: έπινες γάλα και κοιμόσουν πολύ.
- Μετά: περπάτησες, μίλησες, έπαιξες.
- Τώρα: πας σχολείο και μαθαίνεις γράμματα.

Ο χρόνος περνάει, και εσύ **μεγαλώνεις**. Κάθε χρόνο μπορείς κάτι καινούργιο.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Πώς μεγαλώνει ένας άνθρωπος*

## Και η οικογένειά μου έχει ιστορία

- η **προγιαγιά**: η μαμά της γιαγιάς σου
- η **γιαγιά**: η μαμά της μαμάς σου
- η **μαμά** σου
- και **εσύ**

Η γιαγιά ήταν κι αυτή κάποτε παιδί. Τότε δεν είχε κινητό  ούτε τάμπλετ .

Ρώτα τη: πώς ήταν όταν ήταν **όσο εσύ**;

## Πώς μετράμε τον χρόνο

- Το **ρολόι** μετράει τις ώρες.
- Το **ημερολόγιο** μετράει μέρες και μήνες.
- Ο ήλιος και το φεγγάρι: μέρα και νύχτα.

| Πόσος χρόνος     | Πόσο κρατάει                      |
| ---------------- | --------------------------------- |
| μία **μέρα**     | μία μέρα και μία νύχτα            |
| μία **εβδομάδα** | $7$ μέρες, από Δευτέρα ως Κυριακή |
| ένας **μήνας**   | περίπου $30$ μέρες                |
| ένας **χρόνος**  | $12$ μήνες                        |

Οι $12$ μήνες: Ιανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος, Απρίλιος, Μάιος, Ιούνιος, Ιούλιος, Αύγουστος, Σεπτέμβριος, Οκτώβριος, Νοέμβριος, Δεκέμβριος. Μετά ξανά από την αρχή.

> **Κλειδί**
>
> &#x20;Τα γενέθλιά σου έρχονται **μία φορά τον χρόνο**. Από τα μια γενέθλια ως τα άλλα περνάνε $12$ μήνες.
>
> Ο χρόνος πάει **μόνο μπροστά**. Το χθες δεν ξαναγυρίζει.

## Μέρα και νύχτα

Το πρωί ο ήλιος **βγαίνει**. Η μεριά του ουρανού όπου βγαίνει λέγεται **ανατολή**.

Το βράδυ ο ήλιος **δύει**. Εκεί είναι η **δύση**.

*Ο ήλιος δύει στη θάλασσα, στα Ψαρά. Εδώ είναι η δύση. Σε λίγο θα νυχτώσει.*

- Η **Γη** γυρίζει γύρω γύρω, σαν σβούρα.
- Η μεριά που κοιτάει τον **ήλιο** έχει **μέρα**.
- Η άλλη μεριά έχει **νύχτα**.

Ο ήλιος μοιάζει να περπατάει στον ουρανό. Στην αλήθεια, **εμείς** γυρίζουμε μαζί με τη Γη.

Οι αρχαίοι Έλληνες έλεγαν άλλη ιστορία: ο θεός Ήλιος περνούσε τον ουρανό κάθε μέρα με ένα χρυσό άρμα.

## Τι μας δίνει ο ήλιος

- **φως**: βλέπουμε
- **ζέστη**: δεν παγώνουμε
- τα **φυτά** μεγαλώνουν
- τα ρούχα **στεγνώνουν**

Χωρίς τον ήλιο δεν θα ζούσε κανένα φυτό, κανένα ζώο, κανένας άνθρωπος.

> **Πρόσεχε**
>
> &#x20;Μην κοιτάς **ποτέ** τον ήλιο κατευθείαν. Καίει τα μάτια.
>
> Το καλοκαιρινό μεσημέρι: σκιά, καπέλο , γυαλιά ηλίου , αντηλιακό και νερό .

> **Θυμήσου**
>
> **Ανατολή**: εκεί βγαίνει ο ήλιος. **Δύση**: εκεί δύει.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Η Ελένη έκλεισε \$6\$ χρόνια στις \$5\$ Μαΐου. Πότε θα κλείσει \$7\$;

1. &#x20;Τα γενέθλια έρχονται μία φορά τον χρόνο, την **ίδια μέρα**.
2. Θα κλείσει $7$ στις $5$ Μαΐου του **επόμενου χρόνου**, μετά από $12$ μήνες.

### Παράδειγμα 2: Στην Ελλάδα είναι μεσημέρι. Είναι μεσημέρι σε όλη τη Γη;

1. &#x20;Η Γη είναι στρογγυλή. Ο ήλιος φωτίζει μόνο τη μία μεριά της.
2. **Όχι.** Στην άλλη μεριά της Γης τώρα είναι **νύχτα**, και τα παιδιά κοιμούνται.

## Ερωτήσεις

1. Τι έρχεται πρώτο στη ζωή ενός ανθρώπου;
   - {{baby}} Μωρό
   - {{schoolBag}} Παιδί στο σχολείο
   - {{grandma}} Γιαγιά
   - {{mother}} Μαμά
2. Ποια είναι η προγιαγιά σου;
   - Η μαμά της γιαγιάς σου
   - Η μαμά της μαμάς σου
   - Η αδερφή της μαμάς σου
   - Η κόρη της θείας σου
3. Πόσες μέρες έχει μία εβδομάδα;
   - $7$
   - $5$
   - $12$
   - $30$
4. Πόσους μήνες έχει ένας χρόνος;
   - $12$
   - $7$
   - $4$
   - $10$
5. Πώς λέγεται η μεριά του ουρανού όπου βγαίνει ο ήλιος το πρωί;
   - Ανατολή
   - Δύση
   - Μεσημέρι
   - Νύχτα
6. Γιατί έχουμε μέρα και νύχτα;
   - Γιατί η Γη γυρίζει
   - Γιατί ο ήλιος σβήνει το βράδυ
   - Γιατί τα σύννεφα κρύβουν τον ήλιο
   - Γιατί ο ήλιος κοιμάται
7. Τι **δεν** μας δίνει ο ήλιος;
   - {{rain}} Βροχή
   - {{bulb}} Φως
   - {{sun}} Ζέστη
   - {{flower}} Φυτά που μεγαλώνουν
8. Καλοκαίρι, μεσημέρι, παίζεις στην παραλία. Τι κάνεις;
   - Καπέλο, σκιά και νερό
   - Κοιτάζω τον ήλιο να δω πόσο λάμπει
   - Μένω στον ήλιο όλο το μεσημέρι
   - Δεν πίνω νερό, γιατί δεν διψάω

## Ασκήσεις

1. Πώς λέγεται η μεριά του ουρανού όπου δύει ο ήλιος;
2. Ποιος μήνας έρχεται μετά τον Δεκέμβριο;
3. Πες ένα πράγμα που μπορείς να κάνεις τώρα, αλλά δεν μπορούσες όταν ήσουν μωρό.
4. Στην Ελλάδα είναι νύχτα. Τι έχει τώρα η άλλη μεριά της Γης;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-1/environment/time-and-the-sun
