# Ο πολιτισμός μας

> Παιχνίδια άλλοτε και τώρα, γιορτές και έθιμα: τι κρατάμε από τους παλιούς και γιατί.

Μελέτη Περιβάλλοντος, Α΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-1/environment/our-culture

## Τι θα μάθεις

- Να ξεχωρίζεις παιχνίδια που έπαιζαν και οι παλιοί από παιχνίδια που ήρθαν τώρα.
- Να λες τι είναι πολιτισμός με απλά λόγια.
- Να ταιριάζεις μεγάλες γιορτές με τα έθιμά τους.
- Να ξέρεις τρεις τρόπους να μάθεις την ιστορία του τόπου σου.

## Παιχνίδια άλλοτε και τώρα

- μπάλα στην αλάνα
- χαρταετός από καλάμια και χαρτί
- ποδήλατο
- επιτραπέζιο με ζάρια

Έτσι έπαιζαν ο παππούς και η γιαγιά. Και κρυφτό, κουτσό, σχοινάκι: θέλουν μόνο παρέα.

Τάμπλετ  και κινητό  ήρθαν τώρα. Τα παλιά όμως **τα παίζουμε ακόμα**.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Παλιό παιχνίδι ή καινούργιο;*

## Τι είναι ο πολιτισμός

- τραγούδια
- παιχνίδια
- φαγητά
- γιορτές και **έθιμα**

Και η **γλώσσα** μας. **Έθιμο** είναι ό,τι κάνουμε κάθε χρόνο στη γιορτή.

> **Κλειδί**
>
> Πολιτισμός είναι ό,τι **παίρνουμε από τους παλιούς** και δίνουμε στα παιδιά μας. Μας ενώνει, και κάθε γενιά προσθέτει κάτι δικό της.

## Γιορτές και έθιμα

- **Χριστούγεννα**: δέντρο και κάλαντα
- **Πρωτοχρονιά**: βασιλόπιτα με φλουρί για τον τυχερό
- **Απόκριες**: μασκαρέματα
- **Καθαρά Δευτέρα**: χαρταετός, λαγάνα
- **25η Μαρτίου**: παρέλαση για το 1821, όταν ξεκινήσαμε να γίνουμε ελεύθεροι
- **Πάσχα**: τσουγκρίζουμε κόκκινα αυγά

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ποια γιορτή είναι;*

## Η ιστορία του τόπου μου

- **Ρωτάς** έναν μεγάλο πώς ήταν παλιά.
- **Κοιτάς** παλιές φωτογραφίες.
- **Βλέπεις** παλιά σπίτια, εκκλησίες, βρύσες, γεφύρια.
- **Πας** σε μουσείο ή βιβλιοθήκη.

> **Πρόσεχε**
>
> Μια παλιά βρύση, ένα παλιό γεφύρι: είναι η ιστορία μας. Δεν τα γράφουμε. Αν χαθούν, δεν γυρίζουν.

*Ένα παλιό πέτρινο γεφύρι στο Ζαγόρι, με τρεις καμάρες. Το έχτισαν άνθρωποι με τα χέρια, πέτρα πέτρα, πριν από πολλά χρόνια.*

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Η Άννα βρήκε μια φωτογραφία της πλατείας. Δεν έχει αυτοκίνητα, μόνο ένα κάρο με άλογο. Είναι παλιά ή καινούργια;

1. &#x20;Λείπουν τα αυτοκίνητα . Υπάρχει κάρο, που σήμερα δεν το βλέπεις.
2. Είναι **πολύ παλιά**. Κοίτα προσεκτικά, και η φωτογραφία λέει την ιστορία.

### Παράδειγμα 2: Ένα παιδί στην τάξη σου δεν γιορτάζει το Πάσχα. Έχει άλλες γιορτές. Είναι λάθος;

1. Δεν γιορτάζουν όλοι τις ίδιες γιορτές. Κάθε γιορτή μετράει για όσους τη γιορτάζουν.
2. **Όχι**, δεν είναι λάθος. Τη **σεβόμαστε**, και ρωτάμε να μάθουμε γι' αυτήν.

## Ερωτήσεις

1. Τι είναι ο πολιτισμός μας;
   - Ό,τι μάθαμε από τους παλιούς και το κρατάμε
   - Μόνο τα πολύ ακριβά πράγματα του σπιτιού
   - Μόνο τα καινούργια παιχνίδια της χρονιάς
   - Τα μαθήματα που γράφουμε στο τετράδιο
2. Ποιο παιχνίδι **δεν** υπήρχε όταν οι παππούδες ήταν παιδιά;
   - Το τάμπλετ
   - Το κρυφτό
   - Η μπάλα
   - Το κουτσό
3. {{kite}} Πότε πετάμε χαρταετό;
   - Την Καθαρά Δευτέρα
   - Τα Χριστούγεννα
   - Την Πρωτοχρονιά
   - Την 25η Μαρτίου
4. {{egg}} Σε ποια γιορτή τσουγκρίζουμε κόκκινα αυγά;
   - Στο Πάσχα
   - Στις Απόκριες
   - Στα Χριστούγεννα
   - Στην Καθαρά Δευτέρα
5. Τι θυμόμαστε την 25η Μαρτίου;
   - Το 1821
   - Τη γέννηση του Χριστού
   - Την αρχή της χρονιάς
   - Το τέλος του σχολείου
6. Ένα παιδί στην τάξη γιορτάζει μια άλλη γιορτή. Τι κάνουμε;
   - Τη σεβόμαστε
   - Γελάμε μαζί του
   - Του λέμε να την αλλάξει
   - Κάνουμε πως δεν το ξέρουμε
7. Πώς μαθαίνεις πώς ήταν ο τόπος σου παλιά;
   - Κοιτάς παλιές φωτογραφίες
   - Κοιτάς τα καινούργια σπίτια
   - Κοιτάς τον καιρό του Μαΐου
   - Μετράς τα αυτοκίνητα

## Ασκήσεις

1. Πες ένα παιχνίδι που έπαιζαν και οι παππούδες όταν ήταν παιδιά.
2. {{coin}} Σε ποια γιορτή ψάχνουμε το φλουρί;
3. Στο χωριό υπάρχει ένα πέτρινο γεφύρι εκατό χρόνων. Γιατί δεν γράφουμε πάνω του;
4. Ο χαρταετός είναι πολύ παλιό παιχνίδι. Γιατί τον πετάμε ακόμα;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-1/environment/our-culture
