# Από τι είναι φτιαγμένα;

> Χαρτί, ξύλο, γυαλί, μέταλλο, πλαστικό, ύφασμα, και τι είναι στερεό, υγρό και αέριο.

Μελέτη Περιβάλλοντος, Α΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-1/environment/materials-around-us

## Τι θα μάθεις

- Να λες από τι υλικό είναι φτιαγμένα τα πράγματα της τάξης: χαρτί, ξύλο, γυαλί, μέταλλο, πλαστικό, ύφασμα.
- Να ξέρεις ότι το ίδιο πράγμα μπορεί να γίνει από διαφορετικά υλικά.
- Να ξεχωρίζεις τα στερεά, τα υγρά και τα αέρια.
- Να ξέρεις ότι ο αέρας υπάρχει, κι ας μην τον βλέπουμε.

## Από τι είναι φτιαγμένο;

Άδειασε την κασετίνα σου πάνω στο θρανίο. Κάθε πράγμα είναι φτιαγμένο από κάποιο **υλικό**.

- **χαρτί**: το βιβλίο, το τετράδιο
- **ξύλο**: το θρανίο, το μολύβι
- **γυαλί**: το τζάμι, το ποτήρι
- **μέταλλο**: ο συνδετήρας, το κλειδί
- **πλαστικό**: το μπουκάλι του νερού
- **ύφασμα**: το μπουφάν, η κάλτσα

*Διαδραστικό στη σελίδα: Χαρτί, ξύλο, μέταλλο ή γυαλί;*

Το ίδιο πράγμα μπορεί να γίνει από **άλλο υλικό**. Ένα μπουκάλι  είναι από πλαστικό ή από γυαλί. Μια καρέκλα  είναι από ξύλο, από μέταλλο ή από πλαστικό.

> **Πρόσεχε**
>
> &#x20;Το γυαλί **σπάει** και κόβει. Έσπασε ένα ποτήρι; Μην το μαζέψεις με τα χέρια. Φώναξε έναν **μεγάλο**.

## Στερεά, υγρά, αέρια

- **στερεό**: η πέτρα κρατάει πάντα το σχήμα της.
- **υγρό**: το νερό χύνεται και παίρνει το σχήμα του δοχείου.
- **αέριο**: ο αέρας γεμίζει το μπαλόνι και απλώνεται παντού.

Βάλε νερό σε ένα ποτήρι. Γίνεται σαν ποτήρι. Ρίξ' το σε ένα πιάτο. Απλώνει σαν πιάτο.

Τον αέρα **δεν τον βλέπουμε**. Κι όμως υπάρχει! Κούνησε ένα τετράδιο μπροστά στο πρόσωπό σου. Τον νιώθεις. Ο άνεμος  κουνάει τα φύλλα και ανοίγει τα παράθυρα.

> **Κλειδί**
>
> Τα υλικά γύρω μας είναι **στερεά**, **υγρά** ή **αέρια**.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Στερεό, υγρό ή αέριο;*

> **Θυμήσου**
>
> &#x20;Ο πάγος είναι νερό, αλλά **στερεό**. Όταν ζεσταθεί, λιώνει και γίνεται **υγρό**.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Ο Νίκος ρίχνει χυμό από το μπουκάλι στο ποτήρι. Ο χυμός άλλαξε σχήμα. Τι είναι ο χυμός;

1. &#x20;Στο μπουκάλι ο χυμός είχε το σχήμα του μπουκαλιού.
2. &#x20;Στο ποτήρι πήρε το σχήμα του ποτηριού. Χύνεται και αλλάζει σχήμα: είναι **υγρό**.

### Παράδειγμα 2: Η Μαρία φουσκώνει ένα μπαλόνι. Το μπαλόνι μεγαλώνει. Τι μπήκε μέσα;

1. &#x20;Μέσα δεν βλέπουμε τίποτα. Κάτι όμως το γέμισε.
2. Μπήκε **αέρας**. Ο αέρας είναι **αέριο**: δεν τον βλέπουμε, αλλά πιάνει χώρο.

## Ερωτήσεις

1. {{book}} Από τι είναι φτιαγμένες οι σελίδες του βιβλίου;
   - Από χαρτί
   - Από γυαλί
   - Από μέταλλο
   - Από ύφασμα
2. Από ποιο υλικό είναι το τζάμι του παραθύρου;
   - {{waterGlass}} Από γυαλί
   - {{log}} Από ξύλο
   - {{coat}} Από ύφασμα
   - {{rock}} Από πέτρα
3. Ποιο από αυτά είναι φτιαγμένο από μέταλλο;
   - {{key}} Το κλειδί
   - {{sock}} Η κάλτσα
   - {{newspaper}} Η εφημερίδα
   - {{book}} Το βιβλίο
4. {{chair}} Από τι μπορεί να είναι φτιαγμένη μια καρέκλα;
   - Από ξύλο, μέταλλο ή πλαστικό
   - Μόνο από ξύλο, από τίποτε άλλο
   - Από χαρτί, όπως το τετράδιο
   - Από γυαλί, όπως το τζάμι
5. Ποιο από αυτά είναι υγρό;
   - {{milk}} Το γάλα
   - {{rock}} Η πέτρα
   - {{spoon}} Το κουτάλι
   - {{balloon}} Ο αέρας στο μπαλόνι
6. Ρίχνεις νερό από το ποτήρι σε ένα πιάτο. Τι γίνεται;
   - Παίρνει το σχήμα του πιάτου
   - Μένει όρθιο, σαν ποτήρι
   - Γίνεται πέτρα
   - Χάνεται στον αέρα
7. {{wind}} Τον αέρα δεν τον βλέπουμε. Πώς ξέρουμε ότι υπάρχει;
   - Κουνάει τα φύλλα
   - Έχει κόκκινο χρώμα
   - Τον κρατάμε στο χέρι
   - Δεν υπάρχει
8. {{snowflake}} Τι είναι ο πάγος;
   - Νερό που έγινε στερεό
   - Ένα είδος γυαλιού
   - Ένα αέριο
   - Ένα μέταλλο

## Ασκήσεις

1. Πες ένα πράγμα της τάξης από ξύλο και ένα από χαρτί.
2. {{bottle}} Από ποια δύο υλικά μπορεί να είναι ένα μπουκάλι;
3. Για τη γιορτή της τάξης φέρατε μπισκότα {{cookie}}, πορτοκαλάδα {{glass}} και μπαλόνια {{balloon}}. Ποιο είναι στερεό, ποιο υγρό, ποιο αέριο;
4. Αφήνεις ένα παγάκι στον ήλιο. Τι θα δεις μετά από λίγο;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-1/environment/materials-around-us
