Μετάβαση στο περιεχόμενο
ΣειράΠού θα το χρησιμοποιήσω;

4′ ανάγνωση

Γιατί ο σεισμός των 6 Ρίχτερ δεν είναι «λίγο» μεγαλύτερος από των 5

Κάθε μονάδα στην κλίμακα σημαίνει 32 φορές περισσότερη ενέργεια. Οι λογάριθμοι στους σεισμούς και στα ντεσιμπέλ.

Ένας βαθμός δεν είναι ένας βαθμός

Ένας σεισμός 6 Ρίχτερ ακούγεται «λίγο» μεγαλύτερος από έναν 5. Δεν είναι. Η κλίμακα είναι λογαριθμική: κάθε μονάδα παραπάνω σημαίνει πολλαπλασιασμό, όχι πρόσθεση.

  • Το πλάτος της κίνησης στον σεισμογράφο γίνεται 10 φορές μεγαλύτερο.
  • Η ενέργεια που ελευθερώνεται γίνεται περίπου 32 φορές μεγαλύτερη.

Δύο μονάδες παραπάνω, από 5 σε 7, σημαίνουν περίπου 32⋅32≈100032 \cdot 32 \approx 1000 φορές περισσότερη ενέργεια.

Γιατί λογάριθμος;

Οι σεισμοί που καταγράφονται έχουν ενέργειες που απέχουν δισεκατομμύρια φορές μεταξύ τους. Σε κανονική κλίμακα, οι μικροί θα ήταν 0,000… και οι μεγάλοι αριθμοί με δεκάδες ψηφία. Ο λογάριθμος τους «μαζεύει» σε αριθμούς από το 1 ως το 9, που χωράνε σε έναν τίτλο ειδήσεων.

Το μέγεθος MM συνδέεται με την ενέργεια EE περίπου έτσι: log⁡E=1,5 M+c\log E = 1{,}5\,M + c, όπου cc μια σταθερά. Αν το MM αυξηθεί κατά 1, ο log⁡E\log E αυξάνεται κατά 1,51{,}5, άρα η EE πολλαπλασιάζεται επί 101,5≈3210^{1{,}5} \approx 32.

Το ίδιο κόλπο στο αυτί σου

Τα ντεσιμπέλ είναι κι αυτά λογαριθμική κλίμακα.

  • +10 dB σημαίνει 10 φορές περισσότερη ένταση ήχου.
  • +3 dB σημαίνει περίπου διπλάσια.

Τα 90 dB ενός κομπρεσέρ στον δρόμο δεν είναι «λίγο» πάνω από τα 60 dB μιας κουβέντας: είναι 1000 φορές περισσότερη ένταση. Γι' αυτό τα ακουστικά στο τέρμα κουράζουν την ακοή πολύ περισσότερο απ' όσο δείχνει ο αριθμός.

Δοκίμασέ το

  1. Πόσες φορές μεγαλύτερο πλάτος έχει ένας σεισμός 6,5 από έναν 4,5;
  2. Ένα δωμάτιο έχει 50 dB. Πόσα dB θα έχει αν η ένταση γίνει 100 φορές μεγαλύτερη;

Απαντήσεις: 1) 102=10010^2 = 100 φορές. 2) 70 dB.

Δες πρώτα το Akademio στη Google. Βάλ’ το στις προτιμώμενες πηγές σου, και τα νέα άρθρα θα σου βγαίνουν πιο συχνά.

Πρόσθεσε

Κι άλλα άρθρα