4′ ανάγνωση
Γιατί ο σεισμός των 6 Ρίχτερ δεν είναι «λίγο» μεγαλύτερος από των 5
Κάθε μονάδα στην κλίμακα σημαίνει 32 φορές περισσότερη ενέργεια. Οι λογάριθμοι στους σεισμούς και στα ντεσιμπέλ.
Ένας βαθμός δεν είναι ένας βαθμός
Ένας σεισμός 6 Ρίχτερ ακούγεται «λίγο» μεγαλύτερος από έναν 5. Δεν είναι. Η κλίμακα είναι λογαριθμική: κάθε μονάδα παραπάνω σημαίνει πολλαπλασιασμό, όχι πρόσθεση.
- Το πλάτος της κίνησης στον σεισμογράφο γίνεται 10 φορές μεγαλύτερο.
- Η ενέργεια που ελευθερώνεται γίνεται περίπου 32 φορές μεγαλύτερη.
Δύο μονάδες παραπάνω, από 5 σε 7, σημαίνουν περίπου φορές περισσότερη ενέργεια.
Γιατί λογάριθμος;
Οι σεισμοί που καταγράφονται έχουν ενέργειες που απέχουν δισεκατομμύρια φορές μεταξύ τους. Σε κανονική κλίμακα, οι μικροί θα ήταν 0,000… και οι μεγάλοι αριθμοί με δεκάδες ψηφία. Ο λογάριθμος τους «μαζεύει» σε αριθμούς από το 1 ως το 9, που χωράνε σε έναν τίτλο ειδήσεων.
Το μέγεθος συνδέεται με την ενέργεια περίπου έτσι: , όπου μια σταθερά. Αν το αυξηθεί κατά 1, ο αυξάνεται κατά , άρα η πολλαπλασιάζεται επί .
Το ίδιο κόλπο στο αυτί σου
Τα ντεσιμπέλ είναι κι αυτά λογαριθμική κλίμακα.
- +10 dB σημαίνει 10 φορές περισσότερη ένταση ήχου.
- +3 dB σημαίνει περίπου διπλάσια.
Τα 90 dB ενός κομπρεσέρ στον δρόμο δεν είναι «λίγο» πάνω από τα 60 dB μιας κουβέντας: είναι 1000 φορές περισσότερη ένταση. Γι' αυτό τα ακουστικά στο τέρμα κουράζουν την ακοή πολύ περισσότερο απ' όσο δείχνει ο αριθμός.
Δοκίμασέ το
- Πόσες φορές μεγαλύτερο πλάτος έχει ένας σεισμός 6,5 από έναν 4,5;
- Ένα δωμάτιο έχει 50 dB. Πόσα dB θα έχει αν η ένταση γίνει 100 φορές μεγαλύτερη;
Απαντήσεις: 1) φορές. 2) 70 dB.
Δες πρώτα το Akademio στη Google. Βάλ’ το στις προτιμώμενες πηγές σου, και τα νέα άρθρα θα σου βγαίνουν πιο συχνά.
Πρόσθεσε